Tempo- en maatwisselingen oefenen met een metronoom

Een gewone metronoom geeft je één tempo en één maatsoort. Veel muziek werkt niet zo: het tempo verandert geleidelijk terwijl de maatsoort van maat tot maat wisselt. Maestronoom speelt precies dát — maat voor maat, zoals het in de partituur staat.

Het probleem met een gewone metronoom

Neem een passage waarin de muziek verbreedt van ♩⁠= 88 naar ♩⁠= 70 terwijl de maatsoort wisselt tussen 3/4, 5/8 en 7/8. Met een gewone metronoom moet je stoppen, de instelling veranderen en opnieuw beginnen — of gokken. Je hoort de passage nooit als één doorlopende lijn, en juist het geleidelijk langzamer worden kun je zo niet oefenen.

Dat is handig als je alleen oefent, maar het wordt echt waardevol als je zo’n ingewikkelde passage samen instudeert, want niemand speelt dan hetzelfde.

Een echt voorbeeld: Bartók, Strijkkwartet nr. 3

In de Prima parte van Bartóks Derde strijkkwartet staan de maten 54–63 (repetitiecijfers 7 en 8) gemarkeerd als poco a poco allargando. In tien maten zakt het tempo van ♩⁠= 88 naar ♩⁠= 70, en de maatsoort verandert zes keer:

Maten	Maatsoort	Tempo
54–57	3/4	♩⁠= 88♩⁠88 → 70 (geleidelijk)♩⁠= 70
58–59	5/8
60	3/4
61	5/8
62	3/4
63	7/8
64 (Più lento)	3/4

Zo ziet het eruit in Maestronoom

Maestronoom met Bartók Strijkkwartet nr. 3, Prima parte, met de maatgroepen 54–59 en 60–63 geselecteerd — De Prima parte in Maestronoom. Elke regel staat voor een groep maten en volgt de indeling die in de bladmuziek staat: een nieuwe groep begint bij een repetitiecijfer of bij een verandering van tempo of maatsoort. De twee gemarkeerde regels, 54–59 en 60–63, zijn de passage op deze pagina. “3/4+” betekent dat de groep meer dan één maatsoort bevat.

Je downloadt een stuk uit de gedeelde bibliotheek of je voert de muziek zelf in, maatgroep voor maatgroep. Daarna tik je op een regel — of typ je een beginmaat — en druk je op afspelen. Maestronoom telt in en speelt elke maat in zijn eigen maatsoort, met het tempo dat soepel meebeweegt waar de partituur allargando of ritardando zegt. Eerst langzamer? Zet het tempopercentage op 80% en de hele passage, inclusief het langzamer worden, schaalt mee.

Luister naar maten 54–63

Ongeveer 27 seconden, inclusief de gesproken intelling in het Engels. De timing van elke tik is door Maestronoom berekend. De hoge klik markeert de eerste tel van elke maat; 5/8- en 7/8-maten tikken in achtste noten.

Oefentips voor passages als deze

Begin een paar maten eerder (hier: maat 47), zodat je bij de allargando al in het tempo aankomt.
Begin op een lager tempopercentage en verhoog het naarmate de maatwisselingen vanzelf gaan.

Eén passage drillen op een vast tempo

Soms wil je één plek steeds opnieuw herhalen zonder dat het tempo onderweg verandert. Daarvoor heeft Maestronoom een eenvoudige metronoom — één tempo, één maatsoort. Tik op het metronoomicoon terwijl een stuk speelt en de eenvoudige metronoom start meteen, op precies het tempo dat Maestronoom op dat moment speelde. Daarna houdt hij dat tempo vast terwijl je de passage zo vaak oefent als je wilt.

Probeer Maestronoom 14 dagen gratis

Bron: Bartók, Strijkkwartet nr. 3, Prima parte, volgens de Henle-editie, gebruikt met toestemming van Henle. De tempi volgen de aanwijzingen in de partituur (♩⁠= 88, Più lento ♩⁠= 70); de tussenwaarde 77 bij repetitiecijfer 8 is een oefeninstelling van degene die het stuk heeft ingevoerd, zodat de maatgroepen de repetitiecijfers in de partituur zo goed mogelijk volgen.